SYA’IR KITAB
AHLAQUL BANIIN
DITARJAMAHKEUN KU ANU DIAJAR
KOMARUL JAMAN BIN H.KARMUDIN
ان
فى الشعر لحكما
“ Saeunyana dina syiiran eta aya Hikmah”
YAYASAN AN-NURIYAH BAITUL RIDWAN
Akta Notaris: MOHAMAD JUANIA, SH., MKn
No. 03 Tanggal 27 Januari 2014
PONDOK PESANTREN AN NUUR BAROS
Alamat: Kp.
Gorowong Rt 02/06 Ds. Gardusayang Kec.
Cisalak
Kab. Subang Kode
Pos 41
الحمد
لله الدى امرنا بالتحلى بالاداب الفاضلة والتخلى بالاخلاق السافلة والصلاة
والسلام
على سيدنا محمد معدن الصفات الكاملة واله وصحبه دوالمناقب الحافلة وبعد
Puji syukur kagungan dzat anu maha ghofur ,anu parantos
marentahkeuun ka sadayana
kana mapaesan Ahlaq adab anu sae
sareung nyuwungkeun ngajauhkeun kana ahlaq anu awon anu matak ngarendahkeun
kana martabat ,sholawat salam mugia Ka sanggakeun ka panutan Agung Rosulullh saw Anu jadi
sumberna sifat-sifat anu sampurna
Ieu Risalah syair meunang nukil
tina kitab
Ahlaqul banen bacaan mugia sing jadi wasilah urang kagungan
Ahlaq anu sae anu jadi sabab luhur darajat Amin
1.Ayat Al quran ngenaan ahlaq surat
al ahzab ayat 21 :
ôs)©9
tb%x.
öNä3s9
Îû
ÉAqßu
«!$#
îouqóé&
×puZ|¡ym
`yJÏj9
tb%x.
(#qã_öt
©!$#
tPöquø9$#ur
tÅzFy$#
tx.sur
©!$#
#ZÏVx.
ÇËÊÈ
2,Sapalih Hadist Nabi ngenaan ahlaq :
اكمل
المؤ منين ايمانا احسنهم خلوقا
ان
الخلق وعاء الدين
ان
المؤمن ليدرك بحسن الخلق درجة الصائم القائم
انما
بعثت لاتمما مكا ر م الا خلاق
ان
الله حف الاسلام بمكارم الاخلاق ومحاسن
الاعمال
الخلق
الحسن يدب الخطايا كما يدب الماء الجليد
والخلق
السؤ يفسد العمل كما يفسد الخال العسل
اكثر
مايدخل الناس الجنة تقوى الله وحسن الخلق ( اخلاق البنين )
3 Sholawat alus ahlaq :
اللهم صل على سيدنا محمد
توسع بها علينا الارزاق وتحسن بها علينا الاخلاق
“Mugia sholawat salam ka sanggakeun ka
panutan agung urang sadayana,Mugi gusti ngajembarkeun Rizqi sabab sholawat ka abdi sadayanaSareung mugi
gusti nyaekeun Ahlaq sabab sholawat ka abdi sadayana”
شعير اخلاق البنين جزء كادووا من بحر البسيط:
Ulah
ningali ka jalma ku pedah alus
bajuna
|
لاتنظرن لاثواب على احد
|
Mun ngamaksud
ngawawuhan tingal kana
Ahlaqna
|
ان رمت تعريفه فا نظر الى
الادب
|
Dahan
kai mun teu sengit ambeuna nu meleberna
|
فا العود لو لم تفح منه
روائحه
|
Moal
bisa ngabedakeun dahana Reujeung kaina
|
لم يفرق النا س بين العود
والخطب
|
Taya
manfaat Pamuda sanajan kasep Rupina
|
وما ينع الفتيان حسن
وجههم
|
Pami
Alaqna pamuda taya adab tatakrama
|
ادا كانت
الاخلاق غير حسان
|
Dina tingkah budak keneh manfa’at
Adab-adaban
|
قد ينفع الا داب الا
ولااد فى صغر
|
Hese pisan
manfa’atna dina tingkah keur nonoman
|
وليس ينفععهم من
بيعده اداب
|
Dahan kai bisa
leumpeung mun keur ngora
dileuleumpeung
|
ان الغصون ادا قومتها
اعتدلت
|
Hese pisan dileumpeungkeun mun dahan na geus ngolotan
|
ولا يلين ولو قومته ا الخشب
|
من
بحر الوافر :
|
|
Kudu loba
shobat dulur anu akur
Taya
shobat lapur heunteu boga dulur
|
اخاك اخاك ان من لا اخا
له
|
Teu mawa
pakarang tangtu gampangna digempur
Taya sobat
cara mangkat ka medan tempur
|
كساء الى الهيجا بغير
سلاح
|
من
بحر الطاويل:
|
|
Kudu rempug
sauyunan he barudak pageuh pisan
|
كونو جميعا يابنى ادا
ترى
|
Waktu datang
kasusahan anjeun kudu sauyunan
|
حطب
ولا تتفرقو ا احاد
|
Cara tumbak bakal kuat dimana anjeun rempugna
|
تائبى الرماح ادا جتمعن
تكسر
|
Bakal
pabureuncay tumbak dimana mencilna
|
وادافترقن تكسرت افردا
|
Inget saeeunyana anak pamanna hiji jalma
Eta cara jangjang manuk
elang nu keur hibeur na
|
الا ان ابن عم المرء
فاعلم جناحه
|
Naha bisa
ngapung manuk taya jangjang na awakna
Hiji jalma kitu deui taya anak paman dulurna
|
وهل ينهض البازى بغير
جناح
|
من
بحر الكامل :
|
|
Elmu mabur ti pamuda nu takabur
|
العلم حرب للفتى المتعالى
|
Cara banjir mabur tinu tempat luhur
|
كا السيل حرب للمكان
العالى
|
Saeunyana
tabe’at maling wateukna
|
ان الطباع تسرق الطباع
|
Jalma
campur jeung nu goreng bakal hinana
|
وكل من صا حب خبيثا ضا عا
|
شعير اخلاق البنين جزء كا تلو
من بحر الكامل :
Teu aya
anugrah Alloh anu utami
|
ما وهب الله لا مرئ هبة
|
Tinimbang
aqal sareung ahlaq amis budi
|
افضل من عقله ومن ادابه
|
Duana na
jadi sabab hirup pamuda
|
ا هما حياة الفتى فان فقد
|
Teu aya
aqal, Ahlaq hirup taya hargana
(Imam
syafi’i)
|
فان فقد الحياة واليق به
|
من
بحر الكامل
|
|
Heunteu rupeuk hiji Nagara ku pangeusina
|
لعمرك ما ضاقت بلاد
باهلها
|
Tapi rupeuk
nagara ku ahlaq kaumna
|
ولكن اخلاق الرجال تضيق
|
Dimana
ahlaq kaum jadi gorengna
|
ادا لم تتسع اخلاق قوم
|
Jadi sabab
rupeuk hirup di nagarana
|
تضيق بهم فسيحات البلاد
|
Dimana hiji
kaum masih berahlaqna
Bakal tetep
jadi maju eta kaumna
|
وانما الامم الاخلاق ما
بقيت
|
Tapi lamun
leungit ahlaq adabna
Bakal ancur eta ruksak nagarana
|
فان همو دهبت اخلاقهم
دهبوا
|
Teu disebut
gedong rame bangunan hiji kaum
|
وليس بعامر بنيان قوم
|
Dimana
dirina kaum eta kososng tina iman
|
اد كانت نفوسهم خرابا
|
Maka jalma
boga bagian harta reujeung elmuna
|
فالناس هدا حظه مال ودا
|
Kitu deui ahlaq
nu mulya jadi tabe’atna
|
علم وداك مكالرم الاخلاق
|
Lain wajah
anu sae anu kasepna
|
وما الحسن فى وجه الفتى
شرفا له
|
Dimana ahlaq adab eta nu gorengna
|
ادا كانت خلا ء قهم قيا
حا
|
Lain wajah
anu sae nu di mik up na
|
وما حسن الوجوه لهم بزين
|
Dimana
ruksak ahlaq nu jadi kaumna
|
ادا كانت خلائقهم قياما
|
من
بحر البسيط:
|
|
Nafsu teh
lir budak nyusu mun dianteup terus nyusu
Mun di
pesat tangtu eureun eta budak tina
nyusu
|
والنفس كا الطفل ان تهمل
شب على
|
Nyakitu
deui dosa ge mun dianteup terus dosa
Mun di
peusat tangtu eureun eta nafsu tinu dosa
|
حب الرضاع وان تفطمه
ينفطم
|
من
بحر الطاويل :
|
|
Mituturan
jalma bodo ku sagala ka gorengan
|
يخا طبنى السفيه بكل قبح
|
Kuring teu
reuseup nyubadan ka jalma anu bodo
|
واكره ان اكون له مجيبا
|
Tamba bodo
anu bodo kuring namabahan ka loman
|
يزيد سفاهة وا زيد حلما
|
كعود زاده الا خراق طيبا
|
|
من
بحر الطويل :
|
|
Kudu
nimbang memeh ngomong dimana anjeuna ngucapna
|
وزن الكلام ادا نظقت
فانما
|
Bisa
dhohir kawirang jalma ku sabab ucapna
|
يبدى عيوب دوى العيوب
المنطق
|
Diamana
ngomong nu bodo ,maka ulah ngabobodo
|
ادا نطق السفيه فلا تجبه
|
Leuwih alus
jempe na ngajawab jalma anu
Bodo
|
وخير من اجابته السكوت
|
Jempe kuring
tinu bodo panyangka kuring nu leumah
|
سكت عن السفيه فظن انى
|
Amis budi
hiji jalma leuwih alus ti hidangan
|
بشاشةالوجه المرء خير من
القرى
|
Rek kumaha
tingkah jalma mere bari gumujeungan
|
فكيف بمن يعطى القرى وهو
يضحك
|
Jeung
nyangka kuring Cape tina ngajawab nu leumah
|
عييت عن الجواب وما عييت
|
Hiji jalma
teu leupas tina panyacad kawirangna
|
ادا المرء لم يدنس من
اللؤم عرضه
|
Sakur
solendang mapaesan ti jalama nu alusna
|
فكل رداء يرتد يه جميل
|
من
بحر الكامل :
|
|
Lain
ginding sabeunerna jalma ku alus bajuna
|
ليس الجمال باثواب
تزيينا
|
Tapi
ginding haqeqatna boga elmu jeung adabna
|
ان الجمال جمال العلم
والاداب
|
Anjeung kudu
musyawarah jeung jalma anu ilmiyah
|
شاور سواك ادا نابتك
نائبة
|
Sanajan
anjeun bukti ti ahli musyawarah
|
يوما وان كنت من اهل
المشورات
|
Hiji panon
pasti ningal ka satiap jalmina
|
فالعين تنظر منها ما دنا
وناى
|
Tara
ningali ka dirina iwal ku eunteungna
|
ولا ترى نفسها الا
بمراءة
|
Sya’ir
Tasauf
|
Hey jalma anu katungkul ku dunya reujeung
sibukna
Teumeun nipu eta dunya kana loba lamun
nana
|
يا من
بدنياه اشتغل قد غره طول العمل
|
|
Tawa heunteu eureun-eureun itu jalma tina
dunya ,hingga ating ka dirina waktu ajal nu pastina
|
او
لم يزل فى غفلة حتى دنامنه العجل
|
|
Maot
ating nu ngagetkeun Quburan peutina amal
|
الموت
يائتى بغتة والقبر صندوق العمل
|
|
Sabar kana ka susahna ,taya maot anging
ajal (Nashoihul ibad )
|
اصبر
على اهوالها لاموت الا بالاجل
|
|
|
|
|
Kuring ningali ka jalma, anu neangan
dunyana ,najan hirup di dunyana reujeung panjang umurna
|
اري طالب الدنيا وان
طال عموره
|
|
Jeung
hasil tina dunyana ,bungah jeung
meunang ni’matna 2x
|
ونال من الدنيا سرورا وانعما
|
|
Cara
jalma anu ngabangun kana hiji bangunan
na
|
كبان بنى بنيانه
فاقامه
|
|
Tuluy
ngarubuhkeun eta jalma kana etabangunanna
( Majmu’aturrosa’il |
فلما
استوى ماقد بناه تهدما
|
الحمد
لله رب العالمين
Tamat narjamahkeun
sya’ir Kitab Ahlaqul Baniin
Baros ,3 September
2015/19 dzul qodah 1436
Mudah-mudahan
ageung manfa’at na kasadayana santri/ah
An nnur
Amiin yaa mujibasailiin